HİKMETLER< xml="true" ns="urn:schemas-microsoft-com:office:office" prefix="o" namespace="">

 

Türkistan Türkçesi Metin

 

1-144 HİKMETLER

 

HİKMET-1

 

Bismillâh dep beyân eyley hikmet aytıp

Tâliblerge dürr ü gevher saçtım mena

Riyazetni kattığ tartıp kanlar yutup

Men defter-i sâni sözin açtım mena

 

Sözni aydım her kim bolsa didâr-taleb

Cânnı cânğa peyvend kılıp regni avlap

Garib yetim fakîrlerni köngli sıylap

Köngfi bütün halayıkdın kaçtım mena

 

Kayda körseng köngli sınuk merhem bolğıl

Andağ mazlum yolda kalsa hemdem bolğıl

Ruz-ı mahşer dergahığa mahrem bolğıl

Mâ u menlik halayıkdın kaçtım mena

 

Garib, fakir, yetimlerni Resûl sordı

Uşal tüni mi'râc çıkıp dîdâr kördi

Kaytıp tüşüp fakir halin sordı

Gariblerni izin izlep tüştüm mena

 

Ümmet bolsang gariblerge tâbi bolğıl

Ayet hadis her kim aytsa sâmi bolğıl

Rızk u ruzi her ne berse kâni bolğıl

Kâni bolup şevk şarabın içtim mena

 

Medinege Resul barıp boldı garib

Gariblikde mihnet tartıp boldı habîb

Cefa tartıp Yaratkanğa boldı karib

Garib bolup ukbalardın aştım mena

 

Akil erseng gariblerni köngli avla

Mustafâ dek elni kezip yetim kavla

Dünya-perest nâ-cinslerdin boyun tavla

Boyun tavlap deryâ bolup taştım mena

 

Işk bâbını Mevlâm açkaç menge tekdi

Tufrak kılıp hâzır bol dep boynum egdi

Bârân-sıfat melâmetni okı tegdi

Peykân alıp yürek bağrım teştim mena

 

Könglüm kattığ tilim aççığ özüm zâlim

Kur'an okup amel kılmay yalğan âlim

Garib cânım sarf eyleyim yoktur mâlım

Hakdın korkup otka tüşmey piştim mena

 

Altmış üçke yaşım yetti öttüm ğafil

Hak emrini mehkem tutmay özüm câhil

Rûze namâz kazâ kılıp boldum kâhil

Yaman izlep yahşılardın keçtim mena

Vâ-deriğa muhabbetni câmın içmey

Ehl u ayâl hânumândın tükel keçmey

Cürm ü isyan girihlerin munda çeçmey

Şeytân ğalib cân bererde şaştım mena

 

İmânıma çengel urup kıldı gamnâk

Pir-i muğân hâzır bol-dep saçtı teryâk

Şeytân-lain mendin kaçıp ketti bi-pâk

Bihamdillâh nur-ı imân açtım mena

 

Pir-i muğan hizmetide yügrüp yürdüm

Hizmet kılıp közüm yummay hâzır turdum

Meded kıldı azâzilni kavlap sürdüm

Andın songra kanat kakıp uçtım mena

 

Garib fakir yetimlerni kılğın şâdman

Halkalar kılıp aziz cânıng eyle kurbân

Taâm tapsang cânıng birle kılğıl mihman

Hakdın eştip bu sözlerni aydım mena

 

Garib fakîr yetimlerni her kim sorar

Râzi bolur ol bendedin Perverdigâr

Ey bi-haber sen bir sebeb özi asrar

Hak Mustafâ pendin eştip aydım mena

 

Yetti yaşda Arslan Bâbğa kıldım selâm:

"Hak Mustafâ emânetin kılıng inâm"

Uşal vaktda ming bir zikrin kıldım tamâm

Nefsim ölüp lâ-mekânğa aştım mena

 

Hurmâ berip başım silep nazar kıldı

Bir fursatta ukbâ sarı sefer kıldı

El-vedâ dep bu âlemdin güzar kıldı

Mekteb barıp kaynap coşup taştım mena

 

Sünnet ermiş kâfir bolsa berme âzâr

Köngli kattığ dil-âzârdın Hüdâ bizâr

Allah hakkı andağ kulğa seccin tayyâr

Dânâlardın eşitip bu söz aydım mena

 

Sünnetlerin mehkem tutup ümmet boldum

Yer astığa yalğuz kirip nurğa toldum

Hak-perestler makâmığa mahrem boldum

Bâtın tığı birle nefsni yançtım mena

 

Nefsim meni yoldın urup hâr eyledi

Telmürtürüb halayıkka zâr eyledi

Zikr aytturmay şeytân birle yâr eyledi

Hâzırsın dep nefs başını sançtım mena

 

Kul Hâce Ahmed gaflet birle ömrüng ötti

Vâ-hasretâ közdin tizdin kuvvet ketti

Vâ-veyletâ nedâmetni vaktı yetti

Amel kılmay kervân bolup köçtim mena

 

HİKMET-2

 

Eyâ dostlar kulak salıng ayduğumğa

Ne sebebdin altmış üçde kirdim yerge

Mirâc üzre Hak Mustafâ ruhum kördi

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Hak Mustafa Cebrâildin kıldı seval

"Bu neçük ruh tenge kirmey taptı kemâl

Közi yaşlığ halka başlığ kaddı hilâl"

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Cibril aydı "ümmet işi sizge ber-Hak

Kökke çıkıp melâyikdin alur sebak

Nâlişige nâle kılur heftüm tabak"

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yirge

 

Evvel elest birabbikum dedi bil Hak

Kâlu belâ dedi ruhum aldı sebak

Hak Mustafa ferzend dedi biling mutlak

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Ferzendim dep Hak Mustafa kıldı kelâm

Andın songra barça ervâh kıldı selâm

Rahmet-deryâ tolup taş, dep yetti peyâm

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Rahim içre peydâ boldum nidâ keldi

Zikr ayt dedi azâlarım titrey berdi

Ruhum kirdi süngeklerim Allah dedi

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Tört yüz yıldın keyin çıkıp ümmet bolğay

Nice yıllar yürüp halkka yol körgüzgey

On dört ming müctehidler hizmet kılğay

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Tokkuz ay u tokkuz künde yerge tüştüm

Tokkuz sâat turalmadım kökke uçtum

Arş u kürsi pâyesini barıp kuçtum

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

"İnnâ fetehnâ"nı okup manâ sordum

Pertev saldı bî-hud bolup didâr kördüm

Mullam urup usküt dedi bakıp turdum

Yaşım saçıp muztar bolup turdım mena

 

Eyâ nâdân mana bul dep aydı bildim

Andın songra çöller kezip Haknı sordım

Ruzi kıldı azâzilni tutup mindim

Lenger tugup belin basıp yançtım mena

 

Zikrin tamâm kılıp öttüm divâneğe

Hakdın özge heç sözlemey bigâneğe

Şemin izlep şâgird kirdim pervâneğe

Ahker bolup küyüp yanıp öçtim mena

 

Nâm u nişân heç kalmadı lâ lâ boldum

Allah yâdın ayta-ayta illâ boldum

Hâlis bolup muhlis bolup lillah boldum

Fenâ fillâh makamığa aştım mena

 

Arş üstide namâz okup tizim büktüm

Razı aytıp Hakk'a bakıp yaşım töktüm

Yalğan âşık yalğan sûfi kördüm sögtüm

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Cândın keçmey "Hû-Hû" degen barı yalğan

Bu kıltakdın sormang seval yolda kalğan

Haknı tapkan özi pinhân sözi pinhân

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Bir yaşımda ervâh menge uluş berdi

İki yaşta peygamberler kelip kördi

Üç yaşımda çil-ten kelip hâlim sordı

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Tört yaşımda Hak Mustafa berdi hurmâ

Yol körsettim yolğa kirdi neçe gümrâh

Kayda barsam Hızr babam menge hemrâh

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Beş yaşımda belim bağlap ta'at kaldım

Tatavvu ruze tutup âdet kıldım

Keçe kündüz zikrin aytıp râhat kıldım

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Altı yaşda turmay kaçtım halâyıkdın

Kökke çıkıp ders örgendim melâyikdin

Dâmen kesip hemme ehl-i alâyıkdın

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Yetti yaşda Arslan Babam izlep taptı

Her sır körüp perde birle büküp yaptı

Bihamdillâh kördüm dedi izim öpti

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Kâbız kelip Arslan Babam cânın aldı

Hurlar kelip harır tondın kefen kıldı

Yetmiş ming ferişteler yığlıp keldi

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Cenâzesin okup yerdin köterdiler

Bir fursatda uçmak içre yetkürdiler

Rûhın alup illiyyînge kirgizdiler

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Allah Allah yer astıda vatan kıldı

Münker Nekir "Men rabbük" dep soruğ sordı

Arslan Babam İslâmıdan beyân kıldı

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Akil erseng erenlerge hizmet kılğıl

"Emr-i maruf "kılğanlarnı izzet kılğıl

"Nehy-i münker" kılğanlarnı hürmet kılğıl

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Sekkizimde sekkiz yandın yol açıldı

Hikmet ayt dep başlarımğa nur saçıldı

Bihamdillâh Pir-i muğan mey içürdi

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Pir-i muğan Hak Mustafa bi-şek biling

Kayda barsang vasfın aytıp tazim kılıng

Dürüd aytıp Mustafağa ümmet bolıng

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

Tokkuzunda tolğanmadım toğrı yolğa

"Teberrük" dep alıp yördi koldın kolğa

Kuvanmadım bu sözlerge kaçtım çölge

Ol sebebdin altmış üçde kirdim yerge

 

On yaşıngda oğlan boldung Kul Hâce Ahmed

Hâcelikke binâ koyup kılmay tâat

Hâcemen dep yolda kalsang vây ne hasret

OI sebebdin altmış üçde kerdim yerge

 

HİKMET-3

 

Her subhidem nidâ keldi kulağımda

Zikr ayt dedi zikrin aytıp yürdüm mena

Işksızlarnı kördüm erse yolda kaldı

Ol sebebdin ışk dükânın kurdım mena

 

On birimde rahmet-deryâ tolup taştı.

"Allah" dedim şeytân mendin yırak kaçtı

Hây u heves mâ u menlik turmay köçti

On ikkimde bu sırlarnı kördüm mena

 

On üçümde nefs hevânı kolğa aldım

Nefs başığa yüz ming belâ karmap saldım

Tekebbürni ayak astıda basıp aldım

On törtümde tufrak-sıfat boldum mena

 

On beşimde hur u ğılmân karşu keldi

Başın urup kol kavşurup tazim kıldı

Firdevs atlığ cennetidin mazhar keldi

Dîdar üçün barçasını koydum mena

 

On altımda barça ervâh uluş berdi

Hay hay sizge mübârek dep Adem keldi

Ferzendim dep boynum kuçup könglüm aldı

Onyettimde Türkistânda turdum mena

 

Onsekkizde çil-ten birle şarab içtim

Zikrin aytıp hâzır turup kögsüm teştim

Ruzî kıldı cennet kezip hurlar kuçtım

Hak Mustafâ cemallerin kördim mena

 

On tokkuzda yetmiş makâm zâhir boldı

Zikrin aytıp iç ü taşım tâhir boldı

Kayda barsam Hızr Babam hâzır boldı

Ğavsu'I-ğıyâs mey içürdi toydum mena

 

Yaşım yetti yigirmege ötdim makâm

Bihamdillâh pir hizmetin kıldım tamâm

Dünyâdaki kurt u kuşlar kıldı selâm

Ol sebebdin Hakka yavuk boldum mena

 

Mü'min ermes hikmet eştip yığlamaydur

Erenlerni aytkan sözin tınglamaydur

Ayet hadis, güya Kuran anglamaydur

Bul rivâyet arş üstide kördüm mena

 

Rivâyetni körüp Hakla sözleştim men

Yüz ming türlüg melâyikke yüzleştim men

Ol sebebdin Hak'nı sözlep izleştim men

Cân u dilim anga fedâ kıldım mena

 

Kul Hâce Ahmed yaşıng yetti yigirmi bir

Ne kılğaysın günâhlarıng tağdın ağır

Kıyâmet kün ğazab kılsa Rabbim Kâdir

Eyâ dostlar neçük cevâb aytğum mena

 

HİKMET-4

 

Huş gayibdin kulagımğa ilhâm keldi

Ol sebebdin Hakka sığnıp keldim mena

Barça buzrug yığlıp kelip inâm berdi

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Men yigirme ikki yaşda fenâ boldum

Merhem bolup çın derdlikke devâ boldum

Yalğan âşık çın âşıkka güvâh boldum

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Eyâ dostlar yaşım yetti yigirmeüç

Yalğan da'vâ taatlarım barçası pûç

Kıyâmet kün ne kılğaymın berehne lüç

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Men yigirmetörtke kirdim Hak'dın yırak

Ahiretka barur bolsam kani yarak

Ölgenimde yığlıp urung yüz ming tayak

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Cenâzemni arkasıdın taşlar atıng

Ayakımdın tutup südrep gorğa elting

Hakka kulluk kılmadıng dep yançıb teping

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Yazuk birle yaşım yetti yigirme beş

Sübhân Igem zikr örgetip kögsümni teş

Kögsümdeki girihlerim sen özüng yeş

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Men yigirmealtı yaşda sevdâ kıldım

Mansur-sıfat didâr üçün gavğa kıldım

Pirsiz yörüp derd ü hâlet peydâ kıldım

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Men yigirmeyetti yaşda pirni taptım

Her ne kördüm perde birle sırnı yaptım

Astânesin yastanıban izin öptim

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Men yigirme sekkiz yaşda âşık boldum

Keçe yatmay mihnet tartıp sâdık boldum

Andın songra dergâhığa lâyık boldum

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Bir kem ottuz yaşka kirdim hâlim harâb

Işk yolıda bolalmadım misl-i türâb

Hâlim harâb bağrım kebâb közüm pür-âb

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Ottuz yaşda otun kılıp küydürdiler

Cümle buzrug yığlıp dünyâ koydurdılar

Urup sögüp dünya ukbın koydurdılar

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

Kul Hâce Ahmed dünyâ koysang işing biter

Köksüngdeki çıkkan âhıng arşka yeter

Cân bererde Hak Mustafâ kolung tutar

Ol sebebdin Hakk'a sığnıp keldim mena

 

HİKMET-5

 

Nâgehân tururımda kamuğ buzurg

Hak ışkını könglüm içre saldı dostlar

Hızr Babam hâzır turup lutf eyleben

Meded kılıp elkim tutup aldı dostlar

 

Ottuz birde Hızr babam mey içürdi

Vücûdımdın azâzilni pak kaçurdı

Sevdâ kıldım yazuklarım Hak keçürdi

Andın songra Hakk yolığa saldı dostlar

 

Ottuzikki yaşda yetti Hak'dın fermân

"Bendelikke kabül kıldım kılma armân

Cân berürde bergüm senge nür-ı iman"

Garib cânım şâdmân bolup küldi dostlar

 

Hâlıkımdan haber yetti şâkir boldum

Her kim sögti belki tepti sâbir boldum

Bu âlemde heç uhlamay hâzır boldum

Hây u heves mâ u menlik ketti dostlar

 

Ottuzüçde sâki bolup mey üleştim

Câm-ı şarâb kolğa alıp toya içtim

Leşger tüzep şeytân birle men uruştım

Bihamdillah ikki nefsim öldi dostlar

 

Ottuztörtde âlim bolup dânâ boldum

Hikmet ayt dep Sübhân aydı göyâ boldum

Çil-ten birle şarâp içip hemrâh boldum

İç ü taşım Hak nurığa toldı dostlar

 

Ottuzbeşde mescid kirip devrân sürdüm

Tâliblerge ışk dükânın tola kurdum

Egri yolğa her kim kirdi sögtim urdum

Aşıklarga Hakdın müjde yetti dostlar

 

Ottuzaltı yaşda boldum sâhib-kemâl

Hakk Mustafâ körsettiler menge cemâl

Ol sebebdin közüm yaşlığ kâmetim dâl

Işk hançeri yürek bağrım tildi dostlar

 

Ottuz yetti yaşka kirdim uyğanmadım

İnsâf kılıp Allah sarı tolğanmadım

Seher vaktda zâri kılıp ingrenmedim

Tevbe kıldım Hacem kabul kıldı dostlar

 

Otuzsekkiz yaşka kirdim ömrüm ötti

Yığlamay mu öler vaktım yavuk yetti

Ecel kelip peymânesin menge tuttı

Bilmey kaldım ömrüm ahir boldı dostlar